Het laatste nieuws

Feestelijke presentatie van uniek boek over de plateel- en pijpenfabrieken 'Zenith' uit Gouda

Op 24 september 2018 start om 20.00 uur de Vernissage van de pocket van plateelbakkerij en pijpenfabrieken “Zenith” anno 1749. v/h P.J. van der Want Azn. in Sociëteit Concordia aan de Westhaven 27 te Gouda. Alle leden / donateurs van de Stichting PKN  worden hiervoor van harte uitgenodigd. De pocket is geschreven door Ron Tasman en Friggo Visser, eerder onder meer auteurs van het Gouda Pottery Book. De pocket  kost 19,95 euro en beslaat 110 bladzijden. 

 

Het programma op 24 september is de eerste Goudse vertoning van een Amerikaanse film uit 1947 over maken van gekaste pijpen bij de Zenith, een presentatie van Friggo Visser waarin hij toelicht hoe hij zij  keuze heeft gemaakt van de 50 topstukken, een panel met drie ex medewerkers van de Zenith. Tot slot wordt het eerste exemplaar overhandigd aan wethouder Thierry van Vugt.

 

Naast tien pagina’s inleiding wordt aan de hand van minimaal 50 full colour foto’s  van topstukken op de rechterpagina steeds op de linkerpagina een toelichting gegeven. Vijftig gevarieerde topics leggen aldus een boeiend tijdsbeeld vast en geven helder inzicht. Zij nemen de lezer mee op een ontdekkingstocht door ruim twee eeuwen heen, van de historisch gekaste kleipijp tot het buitengewoon veelzijdige sier- en gebruiksaardewerk. Veel getoonde materialen komen voor het eerst in het openbaar. In het najaar van 2018 verschijnt een Engelstalige versie van de pocket. Immers de pijpen, het sier en gebruiksaardewerk werd ook veel geexporteerd.

 

In het voorjaar verschijnt een glossy op A4 formaat van 400 pagina’s voor de prijs van 80 euro. De financiering  van de trilogie kwam eind 2017 tot stand  door een garantiestelling door de gebroeders Aart en Rik van der Want. De financiering en niet te vergeten het engagement van uitgever dr. Nico Guns maken de trilogie mogelijk.

De uniciteit van het Zenith-project ligt besloten in het feit dat van geen andere, Goudse keramiekfabriek zo'n uitgebreid bedrijfsarchief (1918 t/m 1984) bestaat. Wijlen Otto en Dirk van der Want hebben dit archief vanaf 1985 gefaseerd aan het Streek Archief Hollands Midden overgedragen.

 

De A4-grote glossy met hard cover van 400 pagina’s heeft een uniek catalogus- en bronnendocumentatie van 275 pagina's met een kleine 1700 illustraties. Ron Tasman en Friggo Visser konden mede door onze toch al zeer uitgebreide fotobestanden completeren met duizenden aanvullende foto's. Ron Tasman heeft een ongelooflijke klus gehad aan het bewerken van het aangeleverde fotomateriaal, maar ook aan het omzetten van de balansbescheiden in excelschema's.

 

Op grond daarvan kunnen alle auteurs voor de monografie allerlei productiegegevens toetsen. Eerder gaven we al door dat hij voor de Zenith de meest omvattende personeelslijst van rond 2.000 werknemers heeft kunnen opstellen. Die personeelslijst - een schat aan werknemersgegevens voor heel veel Gouwenaren - wordt integraal gepubliceerd in de 'glossy'. De toegankelijk geschreven paperback met op zichzelf al zeer bijzonder fotomateriaal kennen wij een dubbele functie toe. De publicatie is een eerste, wel wetenschappelijk getoetste introductie tot het Zenith-project. Voor wie als keramiekliefhebber, verzamelaar, maar ook in de Goudse geschiedenis geïnteresseerde het veel dieper gravende verhaal wil raadplegen, gaat in de 'glossy' een daadwerkelijk handboek aantreffen.  

 

Een tip voor de vakantie in of doorreis door België

23 April 2018

 

In Henegouwen waren in de 19e en het begin van de 20e eeuw in verschillende plaatsen pijpenfabrieken. Een aantal grotere fabrieken waren in het tegenwoordige Mons (Bergen) gelegen, waar nu ook Nimy en Maisières deel van uitmaken. Van vier van deze fabrieken zijn in het Keramisch museum Musée de Nimy pijpen en productiematerialen tentoongesteld. Dit zijn: Scouflaire, Nihoul, Croquet en VanGrundenberghe.  Naast pijpen uit Andenne en Chokier zijn er ook ondermeer Gambier pijpen en Hollandse (Goedewaagen) pijpen te zien. Van de andere pijpenmakers die in en rond Mons gewerkt hebben, zoals Petit, zijn geen pijpen in de vitrines aanwezig.

 

Een bezoek aan het kleine maar zeer interessante keramiekmuseum ‘Musée de Nimy’ met zijn uitgebreide en interessante collectie pijpen en keramiek uit de streek tussen St-Omer en Andenne is dan ook voor liefhebbers van bijzondere pijpen en keramiek zeker de moeite waard. Een combinatie met een bezoekje aan de mooie historische stad Mons (Bergen) maakt dit tripje extra leuk. 

Het museum is op zaterdag en zondag van 14.00 uur tot 18.00 uur open (April-Oktober).  Adres: Rue Edouard Mouzin 3, Nimy.

 

In het PKN jaarboek 2018 zal over genoemde pijpenfabrieken een artikel verschijnen.

 

Ruud Stam

 


PKN Tijdschrift Jaargang 40, nummer 155 verschenen

1 April 2018

 

De nieuwe PKN kwartaaluitgave (nr 155) is inmiddels verschenen.

 

Hierin onder meer een aantal bijzondere vondstbeschrijvingen : een vrij grote pijpenvondst uit Waverveen van ca 100 kleipijpen, een drietal verschillende, volledig versierde 17e eeuwse pijpen die allemaal in 1 mal gemaakt zijn, een artikel over waterpijpen als jeneverfles en diverse aankondigingen, waaronder die voor de ruil-en determinatiedag in Woerden op 21 April.

 

Ook is de datum voor de PKN dag bekend gemaakt !


Tabakshandelaren en tabakspijpenmakers in Delft (1600-1813)

Aan het begin van de 17de eeuw verdwenen de ooit zo fameuze bierbrouwers uit het Delftse binnenstad. De zo vrijgekomen ruimte en personele capaciteit werden al snel ingezet voor het kopiëren van porselein: het ‘Delfts blauw aardewerk’. Dit was ook de periode dat tabak in Nederlandse steden op steeds grotere schaal werd genuttigd. Delft bleef daar zeker niet bij achter. Namen van vele tabakshandelaren zijn in de archieven teruggevonden. Maar naast tabakshandelaren waren er ook vanaf het jaar 1625 tabakspijpenmakers in Delft werkzaam. Tabakspijpen zijn tot het begin van de 19de eeuw in Delft geproduceerd. 

In deze publicatie wordt voor het eerst een allesomvattend overzicht gegeven van de tabakshandelaren en de tabakspijpenmakers die in de 17de en 18de eeuw in Delft werkzaam zijn geweest. Een nieuwe publicatie van Jan van Oostveen, over de tabaks- en pijpenindustrie in Delft in de periode 1600-1813. Via onderstaande link te bestellen

 

BESTELLEN

 

 

 


21 April 2018 Ruil-en Determinatie dag in Woerden

Op 21 April 2018 vindt in het Stadsmuseum Dordrecht de Ruil-en Determinatie dag plaats. De ideale gelegenheid om uw gevonden, gekregen, ge-erfde kleipijpen of andere tabacologische voorwerpen kosteloos te laten determineren, te ruilen, verkopen en met andere geinteresseerden kennis te maken.

 

Klik hier voor meer informatie.



Tentoonstelling Pipe Museum 'Nieuwe Aanwinsten'

30 Januari 2018

 

Het Amsterdam Pipe Museum leeft, voortdurend wordt de collectie uitgebreid en zijn er bijzondere nieuwe aanwinsten te bewonderen. Een selectie van de meest recente nieuwe aanwinsten wordt van 1 februari t/m 6 mei tentoongesteld

Een museum is niet zo statisch als mensen wel denken. Dat geldt ook voor het Amsterdam Pipe Museum aan de Prinsengracht. Elk jaar vindt de conservator objecten die een welkome aanvulling zijn op de reeds bestaande collectie. Van 1 februari tot 6 mei wordt een selectie van de aanwinsten van het afgelopen jaar tentoongesteld. U bent van harte welkom een kijkje te komen nemen.

Museumaanwinsten zijn nooit te voorspellen, maar vanzelfsprekend afhankelijk van wat er op de markt komt. Contact met gespecialiseerde handelaren is nuttig, want die kunnen gericht spullen aanbieden. Zo heeft het museum bij een Amerikaanse galerie gespecialiseerd in objecten van de Native Americans twee zeldzame Indianenpijpen gekocht. In de VS betalen verzamelaars hiervoor megabedragen en het is zelfs een gunst ze te mogen kopen.

Tussen de aanwinsten van 2017 zien we verder tabakspijpen als kleine kunstwerkjes, gesneden uit meerschuim, een materiaal dat tot 1900 heel populair was voor pijpen. Volks-kunstiger zijn pijpen door rokers gesneden uit verschillende soorten hout, liefst zo hard mogelijk. Met name in landelijke gebieden in Midden-Europa komen we die tegen. Zij zijn enerzijds aandoenlijk primitief, anderzijds ook verbazingwekkend creatief.

Bijzondere vermelding verdient een Chinese pijp, hierbij afgebeeld. Chinese pijpen kernmerken zich door een extreem kleine pijpenkop, diameter van een potlood. Doorgaans is zo’n pijp recht, met een bamboe steel waaraan een metalen kop en mondstuk. De afgebeelde pijp is figuraal en heeft de vorm van een kraanvogel, met de vogelsnavel als mondstuk. De rook gaat door de lange hals en komt voort uit het lichaam. Bovenop de rug van de vogel zit een buisje als de feitelijke pijpenkop.

Het is puur toeval dat de conservator deze pijp tegenkwam. Al slenterend op een antiekbeurs viel zijn oog op de aparte vogel die werd aangeboden door een Parijse handelaar die dacht dat het een beeldje was. Bij nadere inspectie in het museum bleek hoe bijzonder deze pijp is. Het museum heeft een enorme bibliotheek met ruim 4.000 boeken over pijpen en tabak, maar nergens wordt een dergelijke voorwerp afgebeeld. Dat het om een uitzonderlijk zeldzaam stuk gaat is dan wel duidelijk.

Wilt u de Chinese kraanvogel in het echt zien, samen met dertig andere aanwisten van het museum, bezoek dan de tentoonstelling "Aanwinsten 2017" in het Amsterdam Pipe Museum van 1  februari tot en met 6 mei 2018. Het museum is open ma. t/m zat. 12 -18 uur. 


Adres: Prinsengracht 488. Zie ook
www.pipemuseum.nl    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afbeelding van de bijzondere Chinese pijp in de vorm van een kraanvogel.  Bovenop de rug van de vogel zit een buisje als de feitelijke pijpenkop.


PKN Tijdschrift Jaargang 40, nummer 154 verschenen

22 Januari 2018

 

Tegelijk met het jaarboek 2017 is de nieuwe PKN kwartaaluitgave verschenen en naar alle leden gestuurd. De Januari uitgave besteed aandacht aan een opvallend pijpje uit onrustige tijden, met militaire afbeeldingen, een 'Oranjehuis transfer' op doorrokers die hergebruikt is, een tweetal heel bijzondere reuzen- of presentatie pijpen, een persvorm en pijpen ter gelegenheid van de pacificatie van Gent, een houten tabakspijp in de vorm van een eikel en verslagen van AIP/SCPR conferentie en de PKN dag 2017.  


Lezing 'De wondere wereld van de snuiftabak'

22 Januari 2018

 

Op zondag 18 februari a.s. geeft Louis Bracco Gartner een lezing in het Dordts Patriciërshuis “Museum aan de Maas”, Wolwevershaven 9, 3311 AV Dordrecht. Aanvang 12.00 uur

 

De lezing is een onderdeel van de lopende tentoonstelling in het museum getiteld: “De Kunst van het Genieten”. De lezing verteld het unieke verhaal over de belangrijke rol die het snuiven van tabak als eerste genotsmiddel binnen Europa had. Verder alles over Napoleon Bonaparte met zijn liefde voor het snuiven en de grote rol van de Nederlandse snuiftabak binnen West-Europa.

 

Toegangsprijs bedraagt voor museumkaarthouders € 5,-- en voor de andere bezoekers € 10,-- incl. koffie/thee bij aankomst.(alleen contante betaling!)

 

Na de lezing zal Louis Bracco Gartner een rondleiding geven van de tentoonstelling  en is er gelegenheid tot het stellen van vragen.

 

In verband met het aantal beschikbare plaatsen dient u zich vooraf aan te melden via email: tabaksmuseum@ziggo.nl

 

Louis is eigenaar van het Tabakshistorisch Museum te Delft en voorzitter van de Stichting Nederlandse Tabakshistorie (SNT)

 

Nieuwe website 'groenehartvertellingen'

9 Januari 2018

 

De Website 'groenehartvertellingen' van ons lid Freek Mayenburg heeft een fraaie gedaantewisseling ondergaan.

 

De site bestaat nu uit twee webadressen, www.spijkertegels.nl en www.groenehartfotografie.nl. De eerste geheel gewijd aan antieke tegels en een gedeelte voor verkoop van o.a. tegels en kleipijpen. 

Naast leuke en gevarieerde verhalen, met prachtige fotos over de flora en fauna in het Groene Hart wordt ook de geschiedenis van de kleipijpen mooi belicht. Freek heeft ook een wisselend aanbod kleipijpen en bodemvondsten te koop.

 


Artikel Goudse Kleipijpen in 'Het leven in Gouda'

26 November 2017

 

In de winkel ligt een nieuwe aflevering (HLIG nr 24) van ‘Het leven in Gouda’! In de inleiding maakt Bianca van den Berg duidelijk waarom juist in een serie over het leven na 1850 aandacht besteed moet worden aan de archeologie van Gouda. In dit nummer ook aandacht voor de Goudse kleipijpen industrie, middels een fraai artikel van Bas Konijnendijk over de Goudsche kleipijpen vanaf 1850.

‘Het leven in Gouda’ is een reeks van 26 themanummers over het leven in Gouda vanaf het midden van de 19e eeuw. Het is opgezet door Uitgeverij Optima te Vianen in samenwerking met de Historische Vereniging Die Goude en het Historische Platform Gouda. 

 

De publicaties zijn voor € 5,95 per aflevering te koop in de boek- en tijdschriftenhandel



Fraaie animatie van een barok pijp

22 October 2017

 

In Augustus 1999 werd een fraaie Nederlandse barokpijp uit ca 1640 gevonden in op een plek in Devon (Engeland) waar een scheepswrak gelocaliseerd is maar tot op heden nog niet geidentificeerd. De site wordt de 'Salcombe Cannon site' genoemd. Hoewel de pijp vondst al eerder goed beschreven is door P.J. Davey is er ook een fraaie 3D presentatie gemaakt in de vorm van een filmpje op Youtube dat we graag nog eens willen delen


Nieuwe tentoonstelling in Dordrecht

'De kunst van het genieten, proeven, snuiven, roken'

15 september 2017

 

Van 27 september 2017 tot en met 8 april 2018 presenteert het Dordts Patriciërshuis een tentoonstelling over het dessert en de cultuur van het Pijproken. 

 

De nadruk ligt op de periode 1770-1815 en past daarmee in het decor van het monumentale Patriciërshuis. Men krijgt een beeld van het leven van de gegoede burgerij in die periode. In de 18de eeuw vormde het dessert het hoogtepunt van de maaltijd. De heren trokken zich vervolgens terug om van tabak te genieten.

De tentoonstelling zal naast voorwerpen m.b.t. het 'desert' thema, ook specifiek vele fraaie tabakspijpen en aanverwante artikelen als tabaksdozen en -potten laten zien. 

 

Gedurende de looptijd van de tentoonstelling zullen 5 lezingen worden georganiseerd. Meer informatie vindt u binnenkort op de website van het museum en de NFP.

 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Dordts Patriciërshuis en de NFP via onderstaande contact info. 

 


Het Dordts Patriciërshuis, museum aan de Maas                                           Nederlandse Federatie voor Pijprokers

Wolwevershaven 9                                                                                                www.pijprokers.nl

3311 AV Dordrecht                                                                                               president@pijprokers.nl

078-8438746                                                                   

info@dordtspatriciershuis.nl