Pijp van de Maand Februari 2020

 

Deze pijp uit de westelijke graslanden van Kameroen in West-Afrika is een pijp van een grote bevolkingsgroep de Bamum. Deze etnische groep woont in het westen van Kameroen in de zogenaamde graslanden. Veel van de Bamum leven in het departement Noun met als hoofdstad Foumban. De Bamum behoren tot de etnische groep van de Bantu’s. 

 

Het gebied rond Foumban is rijk aan klei die geschikt is voor het maken van potten en pijpen. Potten worden door de vrouwen gemaakt en de vervaardiging van pijpen is alleen aan de mannen toegestaan. 

 

Op de pijp zijn drie koppen afgebeeld. Twee menselijke en in het midden de kop van een buffel. De Buffel staat bij de Bamum voor de bijna bovennatuurlijke krachten van de Fon. De Fon is de plaatselijke koning.

 

Aan de onderzijde van de pijp steekt een stukje stof uit een gat in de bodem. Dit gat diende ervoor om de sappen die vrijkomen bij het roken van tabak af te voeren. Mogelijk moest het stukje stof valse trek voorkomen. De pijp is 13 cm hoog. 

 

Deze pijp kan gedateerd worden in het midden van de 20e eeuw.  

 

 

 

Pipe of the Month February 2020

 

This month we feature a pipe from the western grass lands of Kameroen in West Africa, one that is typical for a large ethnic group called the Bamum that traditionally lives in this area. Many of the Bamum live in the Noun department with it's capitol Foumban. The Bamum are part of the ethnic Bantu.

 

The soil in the area around Foumban is very rich of a clay which is very useful for pottery and pipes. The women are the ones that make the pottery while the manufacturing of pipes is restricted to the men.

 

The pipe shows three different figurals. Two are human faces and the third in the middle is the head of a buffalo. This buffalo represents the almost supernatural powers of the so called Fon, the local king.

 

At the bottom of the bowl we can see a piece of cloth plugged in a hole. This hole served the purpose of dispensing the fluids that are created when smoking tobacco. The piece of cloth probably serves to prevent air coming in while smoking. The height of the bowl measures 13 cm.

 

This pipe can be dated to the middle of the 20th century.

 

 


Pijp van de Maand January 2020

 

Een pijp gemaakt in Haarlem?

Het is niet altijd makkelijk om een pijp aan een bepaald productiecentrum toe te schrijven. Vooral als de pijp buiten dat centrum gevonden is en geen vergelijkbaar product bekend is. Dat is ook met de hier afgebeelde pijp, die in Amsterdam gevonden is, het geval. 

 

De pijp is gemaakt aan het eind van de 17e eeuw. Het is duidelijk geen Gouds type. Het type versiering sluit wel aan bij versieringen die uit Leiden bekend zijn. Maar in Leiden was de pijpennijverheid, ook de productie van pijpen met versieringen op de ketel, al nagenoeg gestopt toen deze pijp vervaardigd werd. In Amsterdam werden dit soort pijpen nooit gemaakt en bovendien was de productie van pijpen daar eveneens op zijn retour. Gouda, Leiden en Amsterdam kunnen dus als productieplaats van deze pijp worden uitgesloten.

De versiering van de pijp geeft echter wel een aanwijzing. Aan een zijde staat een bloem ( een gestileerde tulp?) afgebeeld en op de andere zijde staat het wapen van Haarlem. Het lijkt dus het meest waarschijnlijk dat deze pijp in Haarlem vervaardigd is.

 

 

Pipe of the Month January 2020

 

This month's featured pipe is possibly made in the city of Haarlem. It's not always obvious to link a pipe to a specific production centre, especially when the location where the pipe was found does not offer any comparable reference. This is the case with this months pipe, which was found in the city of Amsterdam.

 

This pipe can be dated at the end of the 17th century. Clearly not typical to Gouda. The decorations however, do resemble the ones that are known from the city of Leiden. Pipe manufacturing in Leiden however was basically at it's end during the period that this pipe was made. 

In Amsterdam these type of pipes were never made, and in these type of decorations were never made in that city. So Gouda, Leiden and Amsterdam are therefor very unlikely.

The decoration might provide us with a clue. One side of the bowl shows a flower (a tulip ?!) and the other shows the coat of arms of the city of Haarlem. The most plausible explanation therefor seems to be that this product was made in Haarlem.