Pijp van de maand juli

Namaak en kopieerdrift is van alle tijden: zodra een product van een fabrikant succesvol blijkt, is dat vaak een reden voor een concurrent om het betreffende product of concept te kopiëren en op die wijze op een eenvoudige wijze een graantje van het succes mee te pikken.

 

De Franse firma Gambier in Givet was in de tweede helft van de 19e eeuw een meer dan toonaangevende producent van kleipijpen; de hoeveelheid tabakspijpen die zij produceerde was enorm en de producten werden stuk voor stuk gekenmerkt door fraaie vormgeving en hoge kwaliteit. In het Jaarboek van de PKN, Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen 2015 is artikel verschenen over kopieer praktijken die allemaal gericht waren op het oneigenlijk gebruik van producten, ontwerpen en merken van de firma Gambier.

 

In aanvulling daarop besteden we deze maand aandacht aan een uitgesproken voorbeeld hiervan.

 

De afgebeelde pijp toont een ‘Silène’ (‘Silenus’ of ‘Bacchus’) zoals die bij verschillende Franse fabrikanten in het assortiment zat. In de Griekse mythologie was Silenus de oergod van het bos, de dronkenschap en de wijnbouw. Hij is vooral bekend als de metgezel en pleegvader van de god Dionysos (ook wel ‘Bacchus’). Silenus wordt nauw geassocieerd met de satyrs en wordt soms beschouwd als de oudste en wijste satyr.

 

De hier afgebeelde pijp met een ketel hoogte van ruim 4 cm lijkt een identieke kopie van model nummer 937 van Gambier. Op de steel is een intaglio gestempeld merk aangebracht dat in eerste oogopslag dat van Gambier lijkt. Bij nadere beschouwing laat het stempel echter geen ‘Gambier’ zien maar ‘Gambrine’. 

 

Een duidelijke vorm van namaak, die waarschijnlijk in de late 19e eeuw in Frankrijk is geproduceerd.

 

Referentie: Esveld, A. van. Misbruik van de naamsbekendheid van Gambier. Jaarboek PKN, Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen 2015. 93-99.

 

Pipe of the month july

Counterfeiting and imitation are as old as commerce itself. Whenever a manufacturer's product proves successful, competitors are often tempted to copy the product or concept in order to share, with minimal effort, in its commercial success.

 

During the second half of the nineteenth century, the French firm Gambier of Givet was by far the leading manufacturer of clay tobacco pipes. Its production output was enormous, and its products were consistently distinguished by their attractive designs and exceptional quality. The 2015 Yearbook of the PKN (Foundation for the Study of Historic Tobacco Pipes) included an article examining various forms of imitation and infringement aimed at the unauthorized use of Gambier's products, designs, and trademarks.

As a supplement to that study, this month we highlight another example of such practices.

 

The pipe illustrated here depicts Silenus (French: Silène), a figure that appeared in the catalogues of several French pipe manufacturers. In Greek mythology, Silenus was the ancient god of forests, drunkenness, and viticulture. He is best known as the companion and foster father of the god Dionysus (also known as Bacchus). Silenus is closely associated with the satyrs and is sometimes regarded as the oldest and wisest among them.

 

With a bowl height of just over 4 cm, the pipe shown here appears to be an exact copy of Gambier's model no. 937. The stem bears an intaglio trademark that at first glance seems to read Gambier. Closer inspection, however, reveals that the stamp actually reads Gambrine.

 

This is a clear example of a counterfeit product, most likely manufactured in France during the late nineteenth century.

 

Reference: Esveld, A. van. Misbruik van de naamsbekendheid van Gambier. Jaarboek PKN, Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen 2015. 93-99. 

 

 

 



Pijpen van voorgaande maanden