Pijp van de maand juni
De oorlog in de Vendée (1793–1796) was een bloedige contrarevolutionaire opstand tijdens de Franse Revolutie. Het gebied ten zuiden van de Loire kwam in opstand tegen de revolutionaire regering in Parijs. Tijdens het conflict was er extreme wreedheid, met naar schatting 117.000 tot 450.000 doden op een bevolking van ongeveer 800.000 mensen. Vaak wordt deze oorlog, omdat ook een deel van de burgerbevolking werd uitgemoord, als genocide betiteld.
De directe aanleiding voor de opstand was de gedwongen rekrutering van 300.000 man door de Conventie (wetgevende vergadering) in februari 1793 om te vechten in de Eerste Coalitieoorlog. Bovendien was de Vendée een zeer vroom katholiek gebied. De ‘Constitution civile du clergé’ (1790), die priesters dwong een eed aan de staat af te leggen in plaats van aan de paus, leidde tot veel onvrede. Ook de onthoofding van Lodewijk XVI in januari 1793 zorgde voor grote verontwaardiging in deze regio.
De opstandelingen vormden het ‘Katholiek en Koninklijk Leger’ (armée catholique et royale), geleid door edelen zoals Charette en Stofflet. Parijs reageerde met harde hand en stuurde de 'Bleus' (republikeinse soldaten) om de opstand neer te slaan. In 1794 voerden republikeinse troepen onder generaal Turreau zogenaamde ‘colonnes infernale’ (helse colonnes) uit, waarbij dorpen werden platgebrand en inwoners, waaronder vrouwen en kinderen, werden afgeslacht. De oorlog eindigde in 1796. Na de val van Robespierre, de leider van de Jakobijnen, in 1794, werd een gematigder beleid gevoerd en een amnestie aangekondigd. Belangrijke rebellenleiders zoals Charette en Stofflet werden in 1796 gevangengenomen en geëxecuteerd.
Henri du Vergier, graaf de La Rochejaquelein, geboren uit een adellijke familie, was de jongste generaal van het ‘Katholiek en Koninklijk Leger’ van de Vendée. Hij leidde al op 21-jarige leeftijd succesvol de opstand. Voor die tijd diende hij ondermeer in de constitutionele garde van koning Lodewijk XVI en nam hij deel aan de verdediging van de Tuileries. Hij stond bekend om zijn motiverend leiderschap. Een beroemde uitspraak van deze zeer moedige generaal was: ‘Als ik vooruitga, volg mij; als ik terugwijk, dood mij; als ik sterf, wreek mij’.
Hij stierf in de strijd in 1794, slechts 21 jaar oud, door een pistoolschot van een Republikeinse soldaat in de slag bij Nuaillé op 28 januari 1794.
De Franse firma Gambier heeft van deze leider van de opstand in de Vendée een fraaie portretpijp gemaakt. Dit karaktervolle portret dat gebaseerd is op het schilderij van Pierre Narcisse Guérin is een van de fraaiste pijpen van deze firma. Op de pijp draagt hij de medaille van het Heilig Hart van Jezus, en op de onderzijde van de pijp is de Franse Lelie afgebeeld. De pijp is voor het eerst gemaakt in de periode 1840-1847, mar bleef tot in het begin van de 20e eeuw in productie.
Firma Gambier. Pijp met het portret van La Roche Jaquelin met op de onderzijde de Franse lelie. Op de manchet staat LA ROCHE JAQUELIN en zijn devies: DIEU ET LE ROI. Het vormnummer is 401.
Pipe of the Month June
The War in the Vendée (1793–1796) was a bloody counter-revolutionary uprising during the French Revolution. The region south of the Loire rose against the revolutionary government in Paris. The conflict was marked by extreme brutality, with an estimated death toll ranging from 117,000 to 450,000 out of a population of approximately 800,000 people. Because part of the civilian population was systematically massacred, the war is often described as a genocide.
The immediate cause of the uprising was the forced conscription of 300,000 men decreed by the Convention (the legislative assembly) in February 1793 to fight in the War of the First Coalition. In addition, the Vendée was a deeply devout Catholic region. The ‘Constitution civile du clergé’ (1790), which compelled priests to swear allegiance to the state rather than to the Pope, caused widespread resentment. The execution of Louis XVI in January 1793 also provoked great outrage in the region.
The insurgents formed the ‘Catholic and Royal Army’ (armée catholique et royale), led by nobles such as Charette and Stofflet. Paris responded harshly and sent the Bleus (Republican soldiers) to suppress the rebellion. In 1794, Republican troops under General Turreau carried out the so-called ‘colonnes infernales’ (infernal columns), during which villages were burned to the ground and inhabitants, including women and children, were massacred. The war ended in 1796. After the fall of Robespierre, leader of the Jacobins, in 1794, a more moderate policy was adopted and an amnesty proclaimed. Important rebel leaders such as Charette and Stofflet were captured and executed in 1796.
Henri du Vergier, Count de La Rochejaquelein, born into a noble family, was the youngest general of the ‘Catholic and Royal Army’ of the Vendée. At only twenty-one years of age, he successfully led the uprising. Prior to this he had served, among other roles, in the Constitutional Guard of King Louis XVI and took part in the defence of the Tuileries Palace. He became renowned for his inspirational leadership. A famous saying attributed to this exceptionally courageous general was: ‘If I advance, follow me; if I retreat, kill me; if I die, avenge me’.
He died in battle in 1794, only twenty-one years old, after being shot by a Republican soldier at the Battle of Nuaillé on 28 January 1794.
The French firm Gambier produced a splendid portrait pipe depicting this leader of the Vendée uprising. This striking portrait, based on the painting by Pierre Narcisse Guérin, is regarded as one of the finest pipes produced by the firm. On the pipe he wears the medal of the Sacred Heart of Jesus, while the underside bears the French fleur-de-lis. The pipe was first produced during the period 1840–1847 but remained in production until the early twentieth century.
Gambier. Pipe with the portrait of La Rochejaquelein and the French fleur-de-lis on the underside. The shank bears the inscription LA ROCHE JAQUELIN and his motto: DIEU ET LE ROI. Catalogue number 401.
Pijpen van voorgaande maanden
