Literatuur signalement

In deze rubriek vestigen wij uw aandacht op nieuw en recentelijk verschenen boeken en artikelen op het gebied van historische tabakspijpen van allerlei materialen, aanverwante tabacologische voorwerpen en boeken die raakvlakken hebben met de tabakspijp. Wij zijn voor een belangrijk deel afhankelijk van derden. Bent u op de hoogte van nieuw verschenen boeken en artikelen over ons interessegebied of kent u archeologische rapporten waarin kleipijpen zijn verwerkt, wilt u dan zo vriendelijk zijn dit door te geven aan de redactie: bertvanderlingen@tabakspijp.nl


Tabakshandelaren en tabakspijpenmakers in Bergen op Zoom in de 17de eeuw

Een fraaie publicatie van Jan van Oostveen over de tabakspijpennijverheid in Bergen op Zoom, waarover tot op heden weinig tot niets bekend was. Het boekje bevat 68 pagina's en behandelt de tot op heden in Bergen op Zoom teruggevonden zeven tabakspijpenmakers en een aantal van hun produkten en de merken die zij voerden, alsmede gegevens van geidentificeerde tabakshandelaren. Afbeeldingen van ruim 40 Bergse kleipijpen en fragmenten uit de 17e eeuw, en ook een ruim aantal in Gouda en andere plaatsen geproduceerde kleipijpen welke gevonden zijn in Bergen op Zoom. 

Het boekje kost 19,95 Euro en is hier te bestellen

 


Volume 8 van Academie Internationale de la Pipe

Nummer 8 van het Journal of the Academie Internationale de la Pipe is uitgekomen en rondgestuurd naar de leden. Deze uitgave bevat 116 pagina's met 12 artikelen en een review van het hieronder vermelde boek van Jan van Oostveen.

Relatief veel Nederlandse bijdragen in deze uitgave ; over Nederlandse pijpen met dubbele merken gevonden in Berlijn, Enige aspecten van sociale geschiedenis van Nederlandse 17e en 18e eeuwse pijpmakers, Nederlandse pijpen voor rijk en arm, Nederlandse gietpijpen en export naar Nederland door de Duitse firma Bordollo.

Daarnaast ook artikelen over pijpenvondsten in Kiel (Du.), Stari Bar (Montenegro), Japanse tabaks cultuur, metalen pijpen in de vorm van sleutels enz.

 




Publicatie over Rotterdamse tabakspijpmakers

‘Tabak, tabakspijpenmakers en hun producten in Rotterdam (1600-1675)’, door Jan van Oostveen. In dit boek wordt de zeventiende eeuwse tabakshandel en de geschiedenis van de tabakspijpenmakers in de havenstad beschreven.

Het boek verschenen als BOOR-notitie 19 (142 pag. en is rijk geïllustreerd). Het is te bestellen bij het BOOR (010-4898500 of boor@rotterdam.nl) voor € 19,95 (incl. verzendkosten). Wel vooruitbetaling!



'Goed Gevonden' ; een uitgave van VIND magazine

Makelaar en fervent amateurarcheoloog Martien Weel (1935-2011)    legde al rond 1950 de basis voor zijn eigen collectie bodemvondsten  en was vervolgens decennialang actief. In de periode waarin Weel  gewapend met schop, laarzen en (later) metaaldetector op pad ging,  veranderde niet alleen het hobbygraven zelf, maar ook de manier  waarop men naar deze liefhebberij keek. 

Goed gevonden vormt een kleine geschiedenis van  (amateur) archeologie in Nederland, maar vertelt bovenal het  levensverhaal van een gelukkige graver. Ook bovengronds: álle vondsten werden met zorg gedetermineerd en gearchiveerd. Dit boek onthult de mooiste en meest bijzondere, van munten, insignes en riembeslag tot steengoed, aardewerk, tegels en glas.

Treed in Weel’s voetsporen en volg hem tijdens zijn zoektochten in onder meer Medemblik, Hoorn en Amsterdam. Hoe ging hij te werk? Waar werd gegraven? Wat is de geschiedenis van die vindplaatsen? En: welke opmerkelijke schatvondsten kwamen elders in Nederland uit de bodem? Marleen Weel vertelt het levensverhaal van haar vader. Verschillende (amateur)archeologen en andere verzamelaars onderzoeken de vondsten én het vinden door de jaren heen.


Uitgeverij PolderVondsten, Hoorn 2014. 272 pag., rijk geïllustreerd. ISBN 978-90-817063-4-6. Fotografie Walter Lensink. Met bijdragen van o.a. Sebastiaan Ostkamp, Kees van der Pols, Wil Snip, Cas Wichers jr. en Annemarieke Willemsen. Prijs € 34,95. Informatie www.vindmagazine.nl


American Ceramics

 

De Amerikaanse Chipstone Foundation werkt nauw samen met diverse musea en o.a. universiteiten met als doel om onderzoek en innovatief onderwijs te ondersteunen op het gebied van cultuur en historie. Op deze site een aantal aardige archeologische verslagen van opgravingen waaronder heel specifieke 17e eeuwse Noord Amerikaanse produkten. Door op de afbeeldingen hiernaast te klikken wordt u naar 2 specifieke artikelen gelinkt over kleipijp vondsten. 



Journal of the Society of Clay Pipe Research

In 1988 en 1991 zijn de eerste twee delen van dit Journal  gepubliceerd. Nu, bijna een kwart eeuw later, is tegelijkertijd met het 30-jarig jubileum van de publicatie van de eerste Newsletter van de Society for Clay Pipe Research, het derde deel verschenen. Het Journal heeft een compleet nieuwe lay-out op A-4 formaat gekregen.

David A. Higgins en Susie White (ed.) Journal of the Society for Clay Pipe Research Volume 3, 2014.

Society for Clay Pipe Research Volume 3 is te bestellen via een bestelformulier op de website van de Society  http://scpr.co/Publications.html .



The European Porcelain Tobacco Pipe

Dr. Sarunas `Sharkey` Peckus en Ben Rapaport verzorgden samen dit boek, waarbij Peckus met name verantwoordelijk was voor de foto´s en Rapaport voor de tekst. In deze uitgave worden, na een algemene inleiding, enkele honderden porseleinen pijpen getoond die vervaardigd zijn in Frankrijk en Duitsland en die afkomstig zijn uit de collecties van de auteurs -vooral van Peckus- en een tiental andere verzamelaars. Sommige afbeeldingen zijn inmiddels uit de literatuur bekend (bijv. uit de Rotschildcollectie in Grasse en diverse veilingcatalogi), maar het merendeel was nog niet eerder afgebeeld. Een lust voor het oog. De pijpen zijn thematisch afgebeeld, veelal met een korte inleiding van het onderwerp (bijv. het studentenleven).

Schiffer Publishing, Ltd, 2014 (www.schifferbooks.com of Info@schifferbooks.com). Hardcover, 144 pagina´s met 148 illustraties in kleur. ISBN 978-0-7643-4646-0. Prijs USD 39,99.



Tobacco & Smoking among the Blue and Gray

Ben Rapaport, Tobacco and Smoking Among the Blue  and Gray. The Illustrated History of An American Folk-Art Curiosity. The Civil War Soldier’s Tobacco Pipe.

Uitgebreide verhandeling over het gebruik van tabak op de slagvelden, in soldatenkampen en in gevangenissen tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog, een vier jaar durend conflict van 1861 tot 1865 tussen de Noordelijke Staten (de Unie) en de Zuidelijke Staten (de Confederatie).

Briar Books Press (www.briarbooks.com), 2014. Hardcover met omslag, 300 pag., 175 zwart-wit en kleuren foto’s).



Drie Amsterdamse Tabaks- en Pijpenhandelaren uit de 18e eeuw

Rond het midden van de 17e eeuw was Amsterdam een belangrijke stad voor de invoer, bewerking en doorvoer van tabak uit Amerika. De productie en export van dit product bereikte in de 18e eeuw zijn hoogtepunt. Rooktabak werd onder meer in pakketjes en als brieftabak in kleine enveloppen verkocht. De tabak werd in kleipijpen gerookt waarin veelal het merk en de firmanaam van de pijpenmaker was gestempeld.

Tijdens archeologische opgravingen in het buitenland zijn veel pijpen met onbekende namen gevonden. Na uitgebreid onderzoek in het Amsterdamse Stadsarchief is gebleken dat het hier gaat om Amsterdamse tabaksfabrikanten die Goudse kleipijpen met hun eigen firmanaam exporteerden.Het boek gaat uitgebreid in op deze Amsterdamse families, hun handel en de pijpen die zij exporteerden en die nu in het buitenland worden teruggevonden.

 

In Amsterdam staan nog steeds de panden waar deze kooplieden woonden en werkten. Dit interessante boek geeft een voortreffelijke inkijk in de tabaks- en pijpenhandel in Amsterdam. Niet alleen interessant voor wie in tabak geïnteresseerd is, maar ook boeiend voor de pijpenverzamelaar en voor archeologen en historici. Tabakspijpen met namen van de handelaren op de steel, relaties tussen Goudse pijpenmakers en de Amsterdamse handelaren en het grote belang van de tabaks- en pijpenhandel in Europa. Voor de liefhebber een zeer informatief werkje.

Bert van der Lingen, Van de Velde, Burgklij & Zapfenberg. Drie Amsterdamse tabaks- en pijpenhandelaren uit de 18e eeuw

Uitgeverij Brittenburg, 2013. 108 pagina’s, met Engelse samenvatting & illustraties in kleur. ISBN 978-90-820068-0-3. Prijs € 35,00 (incl. verzendkosten). Te bestellen via info@brittenburg.nl. Op de  website http://www.brittenburg.nl kunt u onder meer voorbeeldpagina’s bekijken.



2 Fraaie Poolse boeken met o.a. ook nederlandse pijpen

Jerzy Zając en Edward Zimmermann, Fajki Gliniane / Clay Pipes

Fraai geïllustreerd boek over in Polen gevonden kleipijpen van voornamelijk Nederlandse, Engelse en Poolse origine. Naast zeventiende eeuwse versierde kleipijpen zijn voornamelijk Goudse wapenpijpen uit de achttiende eeuw afgebeeld.

Gdynia, 2011. Hardcover, 200 pagina’s met illustraties. Tekst in Pools en Engels. ISBN 978-83-932689-0-0. Informatie www.drukarniaspartan.pl.

Edward Zimmermann (ed.), Fajka jako dzieło sztuki. 

Boek verschenen naar aanleiding van de gelijknamige expositie ‘A pipe as a work of art, The most interesting pipes from the best Polish collections and snuffboxes from Pomerania’ in het Museum van Gdynia in 2012.

Een tiental Poolse verzamelaars tonen hun fraaiste pijpen en tabacologische voorwerpen variërend van opgegraven Hollandse kleipijpen, porseleinen pijpen en exemplaren van fraai gesneden meerschuim pijpen .

Gdynia: Muzeum Miasta Gdyni, 2012. Hardcover, 115 pag., illustraties in kleur. Tekst in Pools en Engels. ISBN 978-83-934781-3-3.