Pijp van de Maand Januari 2018

 

Het vuurwerk is weer achter de rug en de angst voor brand en letsel is voorlopig weer voorbij. Vroeger leefde men vaker in angst voor het vuur. Veel huizen waren uit hout opgetrokken en het gebruik van tabak in pijpen maakte het er niet veiliger op. Regelmatig brak brand uit veroorzaakt door brandende tabak die uit een pijp viel of waaide. Door verschillende gemeenten werden verordeningen uitgevaardigd die paal en perk moesten stellen aan het gebruik van tabak op straat en andere kwetsbare plaatsen. In sommige verordeningen werd bijvoorbeeld bepaald dat men op straat wel mocht roken maar alleen als de pijp van een deksel of vonkenvanger was voorzien. 

Deze extreem zwaar gerookte rondbodempijp heeft nog de originele gevlochten koperen vonkenvanger die ver over de tabaksketel is geschoven. Het kettinkje waaraan het deksel aan de pijpensteel was vastgemaakt is grotendeels afgebroken. 

De onderzijde van de pijp is versierd met knorren en erboven zien we een rand waarin een wapenschildje van Gouda, een staande leeuw, een vliegende vogel, een zwaan en een portret. Aan de steelzijde is het merk 61 gekroond gestempeld. De pijp zal dateren uit de periode 1740-1770 en is gemaakt in de werkplaats van Teunis van Dijk in Gouda. Deze pijpenmaker was werkzaam in de periode 1733-1781. 

 

Pipe of the Month January 2018

 

The traditional new year's fireworks are behind us and fear of fire and damage is mostly over again. In earlier days, fire was a major constant fear. Many houses were made of wood and the use of tobacco in pipes was a continuous risk factor. Fires would ignite on regular basis due to burning tobacco falling or blowing out of a pipe. Many city councils issues rules and restrictions with regards to the use of tobacco in public places and other vulnerable areas. Regulations are known to condition the public smoking of pipes only when the pipe had a lid or so called 'spark cover'.

This month's very heavily smoked clay pipe still has the original, hand wraught 'spark cover' attached to the bowl. The chain that had the cover connected to the stem is missing for the largest part.

The bottom of the pipe bowl has so called 'lobed' decorations and directly above these we see decorations in the form of the Gouda city crest, a standing lion, a flying bird, a swan and a portrait.

Facing the smoker, the mark 'crowned 61' has been placed.

This pipe dates to the period 1740-1770 and is made in the pipe shop of Teunis van Dijk in Gouda. This clay  pipe maker was active using the mark 'crowned 61' during the period 1733 and 1781.

 

 

 




Pijp van de Maand Februari 2018

 

Deze maand een bijzonder pijpje uit de vroegste periode van het tabaksgebruik. Dit fraai gepolijste pijpje heeft een zeer klein en gracieus tabaksketeltje en steel. De ketelrand is met een mes glad afgesneden. De pijp is in een houten persvorm gemaakt. De brede vormnaad die hierdoor ontstond is grotendeels gladgestreken maar op sommige plaatsen nog zichtbaar. 

 

De lengte van het pijpfragment bedraagt 9,2 cm. Het verloop in steeldikte is vrij groot, direct achter de hiel heeft die een diameter van 9,6 mm en aan de kant van het mondstuk 6,6 mm. Dat lijkt er op te wijzen dat dit een zeer kort pijpje is geweest met een oorspronkelijke lengte van hooguit 10 tot 12 cm. De hoogte van de tabaksketel bedraagt slechts 2,7 cm en de diameter van de ketelopening 0,8 cm. 

 

Dergelijke pijpjes zijn ook bekend als vondst in de Thames bij Londen. Mogelijk is dit pijpje eveneens in Engeland gemaakt. Datering circa 1590-1615. Vindplaats Amsterdam. Particuliere collectie. Foto’s Bert van der Lingen.

 

Literatuur:

Bert van der Lingen, Een groep zeldzame eerste-generatiepijpen uit Amsterdams afval, 1590-1625. Jaarboek 2014 van de PKN Stichting voor onderzoek historische tabakspijpen, p.111-149.

Bert van der Lingen, Aanvulling op 'Een groep zeldzame eerste-generatiepijpen uit Amsterdams afval, 1590-1625'. Jaarboek 2015 van de PKN Stichting voor onderzoek historische tabakspijpen, p.19-31.

 

Pipe of the Month February 2018

 

This month a small pipe, from the early days of tobacco use. This one is nicely polished and has a very small and nicely shaped bowl and stem. The bowls edge has been cut straight using a knife. This pipe was made in a wooden mold. These type of molds generally produce a broad seam, which although it has been mostly polished smooth on this pipe, it's still visible.

 

The length of the fragment is 9,2 cm. The stem shows quite a bit of regression over it's short length : directly behind the heel, it's diameter  is 9,6 mm, while at the end, it is 6.6 mm. This seems to indicate that this pipe's overall length would have been fairly short, max 10 - 12 cm. The height of the bowl is only 2.7 cm and the diameter of the bowl is 0.8 cm.

 

The type of pipes are known to be found in and around the London Thames area. Possibly this particular pipe has been made in England as well, somewhere between 1590 and 1615. It was found in Amsterdam. Private collection. Photo's Bert van der Lingen.

 

 

Literature:

Bert van der Lingen, Een groep zeldzame eerste-generatiepijpen uit Amsterdams afval, 1590-1625. Jaarboek 2014 van de PKN Stichting voor onderzoek historische tabakspijpen, p.111-149.

Bert van der Lingen, Aanvulling op 'Een groep zeldzame eerste-generatiepijpen uit Amsterdams afval, 1590-1625'. Jaarboek 2015 van de PKN Stichting voor onderzoek historische tabakspijpen, p.19-31.

 


Pijp van de Maand Maart 2018

 

Deze maand een fraaie manchetpijp met figurale ketel in de vorm van het hoofd van een oude man met baard en snor. Afgebeeld is de Bijbelse figuur Ahasverus die Jezus de toegang tot zijn huis ontzegde toen hij daar wilde rusten op weg naar Golgotha. Als straf moest Ahasverus rusteloos over de aarde zwerven tot de terugkomst van Christus. De bekendste roman over deze persoon is “Le Juif Errant” van Eugène Sue (1804-1857). 

 

De pijp heeft in de Gambiercatalogus de benaming ‘Juif Errant’ gekregen. Vervaardigd door de Franse firma Gambier in de periode circa 1830-1900. Catalogusnr. 384, merk JG op onderzijde van de ketel. 

 

Voor meer informatie over deze en andere Gambierpijpen zie de website van Arthur van Esveld: http://www.gambierpipes.com/

 

Pipe of the Month March 2018

 

This month very nice stub stemmed pipe with a figural decoration showing an older man's head with mustache and beard. It depicts the Biblical person Ahasverus, who denied Jesus entrance to his home when he wanted to rest there on his way to Golgotha. As punishment, Ahaverus was doomed to wander the world until Jesus' return. A famous novel about this person is 'Le Juif Errant', by Eugène Sue (1804-1857).

 

In Gambier's catalogue, this pipe is named 'Juif Errant'. It is made by the French firm Gambier during the period 1830-1900. It's catalogue nr is 384, and the pipe is marked with the initials JG in the bottom the bowl.

 

For more information about this, and other Gambier pipes, please visit the website by Arthur van Esveld : http://www.gambierpipes.com/

 


Afbeelding uit de Gambier Catalogus, nr 384 'Juif errant'. 

Picture from Gambier's Catalogue, nr 384 'Juif errant'


Pijp van de Maand April 2018

 

Deze maand een bodemvondst met een ovaalvormige ketel waarop aan de linkerzijde een staande vioolspeler is afgebeeld en aan de rechterzijde een staande ooievaar. Beide staan tussen bladertakken. Aan de steelzijde is de pijp gemerkt met de WP gekroond en op weerszijden van de spoor staat een klein Gouds wapen met daarboven een ‘S’. De ketelnaden zijn met een kam afgewerkt en vertonen gearceerde lijntjes.

 

De pijp is rond 1750-1780 in Gouda gemaakt door Jan Gerritse de Jong (1751-1781) of zijn weduwe Neeltje Jonkhoen (1781-1783). Collectie Steven van Haaren.

 

Pipe of the Month April 2018

 

 

This month a dutch find with an oval shaped bowl. On the left side of the bowl we can see a standing person, playing a violin. On the other side a stork and both are surrounded by a branch with leaves. Facing the smoker the mark WP below a crown and on both sides of the small heel a small Crest of the city of Gouda with the letter 'S'. The seams of the mould have been smoothed with a comb and show small stripes as a result. 

 

This pipe was made around 1750-1780 in Gouda by Jan Gerritse de Jong (1751-1781) or his widow Neeltje Jonkhoen (1781-1783). Collection Steven van Haaren.



Pijp van de Maand Mei 2018

 

Deze maand een bodemvondst met een dubbelconische ketel en een radering aan de steelzijde.

 

Op de ketel links is een pijp rokende vrouw met hoed afgebeeld. De vrouw lijkt op een tonnetje te zitten. Op de ketel rechts staat binnen een gestippelde cirkel, een kruisboog met de letters CH.

 

De pijp is rond 1670-1690 in Gouda gemaakt. 

Vindplaats Amsterdam. Collectie David Higgins.

 

Pipe of the Month May 2018

 

 

This month a dutch find from the 17th century.

 

On the left side of the bowl we see a woman smoking a pipe, wearing a hat. It appears like she is sitting on a barrel. On the right side of the bowl inside a circle, we can see a cross bow with the letters C and H.

 

This pipe was made in Gouda between approx. 1670 and 1690. Found in Amsterdam, colection David Higgins.   

 



Pijp van de Maand Juni 2018

 

Vaak wordt de Duitse productie van kleipijpen afgedaan als simpel en niet origineel. Dat doet geen recht aan wat er allemaal aan originele pijpen in Duitsland gemaakt is. We hoeven alleen maar te denken aan de artikelen van Ron de Haan over Ruhla om te weten dat daar bijzondere pijpen gemaakt zijn. Maar ook in het Westerwald zijn bij sommige firma’s interessante en originele pijpen gemaakt, zoals bij Schilz-Müllenbach, Müllenbach und Thewald en bij Julius Wingender in het tegenwoordige Höhr-Grenzhausen. Waarom velen denken dat er in het Westerwald weinig origineels gemaakt is komt doordat de productie daar tot ver in de 20e eeuw voortgezet is. In die tijd was de gehele pijpennijverheid op zijn retour en werd er inderdaad alleen nog maar voor het goedkoopste segment in de pijpenmarkt geproduceerd. De productie in het Westerwald was goedkoop en in deze tijd van industrialisatie, werden er door handelsfirma’s grote aantallen pijpen besteld voor de arbeiders in de fabrieken in bijvoorbeeld Amerika. 

 

Maar in de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw zijn er weldegelijk naast veel goedkope simpele pijpen ook fraaie exemplaren vervaardigd.

 

 

De hier afgebeelde pijp van de firma Julius Wingender uit Höhr is een prachtig voorbeeld van de kwaliteitspijpen die ook werden gemaakt. De firma Julius Wingender in Höhr was reeds vanaf 1796 actief als een van de vele keramiek- en pijpenfabrieken in het Duitse Westerwald en was een firma die veel fraais op de markt gebracht heeft. De hier afgebeelde pijp is vermoedelijk aan het eind van de 19e eeuw gemaakt en staat afgebeeld op pagina 17 (Nr. 162) in de verkoopcatalogus uit 1890-1920 die sinds kort op onze website staat. 

 

Foto Arjan de Haan, collectie Ruud Stam.

 

Pipe of the Month June 2018

 

 

Unfortunately to often the German clay pipe production is being regarded as 'simple' and 'non original'. This definitely does not do justice to the many clay pipe products that were made in Germany. Ron de Haan's articles about the products from Ruhla for instance are a clear testimony of the very remarkeable pipes that were made there. But also in the Westerwald region several companies produced very interesting and original designs, many examples from for instance Schilz Müllenbach, Müllenbach and Thewald and Julius Wingender are well known. The reason for the Westerwald's image of lacking originality is that the production in this region continued until late in the 20th century. During the last decades the production mainly focussed on the low, cheap segments of the pipe market. This was mainly caused by the fact that the production in the Westerwald region was cheap, and during these years of industrialisation, large bulk orders were placed to provide cheap supply to factory workers in for instance the USA.

 

In the beginning of the 19th century and early years of the following century, the production of high quality and original pipes was still taking place.

 

This months featured pipe is made by the company Julius Wingender from Höhr and is a beautifull example of the quality pipes that were still made there.

The company Julius Wingender was allready established in 1796, and one of the many ceramics and pipe factories in the German Westerwald. The pipe featured here is probably made during the last years of the 19th century and is depicted in the companies catalogue on page 17 (nr 162), which is digitally available in our on line Catalogue archive on this website

 

Foto Arjan de Haan, collectie Ruud Stam

 



Pijp van de Maand Juli 2018

 

Wie het kleine niet eert… Deze maand een minuscuul pijpensteeltje dat tijdens de jaarlijkse PKN-determinatiedag van afgelopen april in het Stadsmuseum te Woerden door een verzamelaar is meegenomen ter determinatie. Het fragment is op een akker in Reeuwijk gevonden.

 

Het bijzonder dunne steelfragment heeft aan de onderzijde een bolvormige verdikking. Op het steeltje staan in reliëf bladerranken en bloemen die via de persvorm op de pijp zijn afgedrukt. Op de bol staat aan een kant een duif tussen een achttal sterretjes en aan de andere kant een paardje met lange staart tussen een zestal sterren en cirkels.

 

De overgebleven lengte van het steelfragment bedraagt slechts 2,2 centimeter en de diameter van de steel 0,5 centimeter op het dunne gedeelte en 0,7 centimeter op de bol. Het fragment lijkt te dateren uit de periode 1700-1720. De pijp had oorspronkelijk een trechtervormige ketel. Deze vondst laat zien dat het ook de moeite loont om kleine fragmentjes op te rapen en in de collectie te bewaren.

 

Foto Bert van der Lingen

 

Pipe of the Month June 2018

 

 He that cannot keep a penny will never have many ...  This month a miniscule stem fragment that was brought in during our annual 'determination' day in the city museum of Woerden in April of this year. It was presented by a collector and found on agricultural land near the town of Reeuwijk.

 

The fragment is extremely thin and has a circular shaped widening. The stem itself shows a pattern of leaf tendrils and flowers embossed in the pipe's production mould. On the circular enlargement we see a pigeon on one side surrounded by eight stars and on the other side we see a long tailed horse surrounded by six stars and circles.

 

De length of the entire fragment is only 2.2 cm and the diameter of the stem is 0.5 cm at the thin part, and 0.7 cm at the wide part.

 

Dating seems to be early, probably around 1700-1720. The pipe will have had a funnel shaped bowl.This find does once more confirm that it is definitely pays to collect even the smallest fragments.

 

Photo Bert van der Lingen